Komunikat odnośnie wystąpienia warunków suszy w Polsce

Rok: 2016; okres: 09 (21.VI - 20.VIII)

Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, zgodnie z wymogami Obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracował wartości klimatycznego bilansu wodnego dla wszystkich gmin Polski (2478 gmin) oraz w oparciu o kategorie gleb określił w tych gminach aktualny stan zagrożenia suszą rolniczą dla następujących upraw: kukurydzy na ziarno i na kiszonkę, ziemniaka, buraka cukrowego, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, krzewów i drzew owocowych oraz roślin strączkowych.

W dziewiątym okresie raportowania tj. od 21 czerwca do 20 sierpnia 2016 roku, nie stwierdzamy zagrożenia wystąpienia suszy rolniczej na obszarze Polski. Wartości Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), na podstawie których dokonywana jest ocena stanu zagrożenia suszą, są na większości obszarów Polski ujemne, jednakże wartości te są dla w/w upraw wyższe od wartości krytycznych.

W kolejnym okresie raportowania najniższe wartości KBW odnotowano w południowo-wschodniej części Wyżyny Lubelskiej (Roztocze) i Małopolskiej, w południowo-wschodniej części Niziny Mazowieckiej oraz na południu Niziny Śląskiej. Obecnie najniższe wartości KBW w tych rejonach wynoszą od -109 do -139 mm.

W rozpatrywanym okresie sześciodekadowym od 21 czerwca do 20 sierpnia 2016 r. wartości KBW na terenie Polski względem poprzedniego okresu raportowania uległy zmniejszeniu. Średnio dla kraju wartości KBW w stosunku do poprzedniego okresu były niższe o 12 mm.

Temperatura powietrza tegorocznego lipca na przeważającym obszarze kraju była o 1°C wyższa od normy wieloletniej. Największe odchylenie średniej miesięcznej temperatury odnotowano w okolicach Wrocławia (o 2°C). Lipiec był ciepły w całym kraju. Na przeważającym obszarze Polski temperatura wynosiła od 19°C do 20°C. Nieco niższą temperaturę (18°C-19°C) odnotowano na Pojezierzach Pomorskim i Mazurskim, we wschodniej części Niziny Północnopodlaskiej oraz na Wyżynie Kieleckiej. Najchłodniej było na Pojezierzu Bytowskim oraz w zachodniej części Pojezierza Mazurskiego, gdzie temperatura wynosiła od 17°C do 18°C.

Temperatura w pierwszej dekadzie sierpnia nie odbiegała znacznie od jej rozkładu w lipcu. Najniższą temperaturę poniżej 16,5°C odnotowano na Pojezierzu Pomorskim i w południowo-zachodnich Sudetach oraz w Tatrach. Cieplej było na Pojezierzu Mazurskim, Wyżynie Małopolskiej (17,5°C-18°C). Najwyższą temperaturę powyżej 19,5°C notowano w południowo-wschodniej części Wyżyny Lubelskiej i na Równinie Opolskiej. Na pozostałym obszarze kraju temperatura powietrza wynosiła od 18,5°C do 19,5°C.

W drugiej dekadzie sierpnia było już chłodniej. Najniższą temperaturę poniżej 15°C zanotowano na Pojezierzu Suwalskim, w środkowej części Niziny Północnopodlaskiej oraz w Sudetach, Tatrach i Beskidach. Najcieplej od 16,5°C do powyżej 17,5°C było w środkowej części Niziny Śląskiej, na Nizinie Południowowielkopolskiej i Pojezierzu Lubawskim oraz na Nizinie Mazowieckiej. Na przeważającym obszarze kraju temperatura powietrza wynosiła od 15°C do 16,5°C.

Pod względem opadów atmosferycznych lipiec w Polsce był bardzo zróżnicowany. Duża zmienność wielkości opadów wynikała przeważnie z ich burzowego charakteru. Najniższe opady (poniżej 60 mm) wystąpiły w zachodniej części Pojezierza Pomorskiego, na Pobrzeżu Szczecińskim, Nizinie Mazowieckiej i Śląskiej oraz na Płaskowyżu Tarnowskim, stanowiąc 80-100% normy wieloletniej. Na pozostałym obszarze kraju opady wynosiły od 80 do 160 mm. W okolicach Torunia oraz Wysoczyźnie Białostockiej odnotowano od 180 do 200 mm opadu (200-240% normy wieloletniej). Najwyższe wartości opadu (220-260 mm, a miejscami powyżej 260 mm) odnotowano w południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej oraz w Beskidach i Tatrach. Stanowiły one 220-240% normy wieloletniej.

W pierwszej dekadzie sierpnia notowano bardzo zróżnicowane opady. Obszarem, na którym wystąpiły bardzo małe opady poniżej 10 mm była Nizina Śląska oraz południowe tereny Niziny Południowowielkopolskiej. Na przeważającym obszarze kraju opady wynosiły od 20 do 40 mm. Najwyższe wartości opadu od 40 do 80 mm, a miejscami powyżej 80 mm odnotowano na Pobrzeżu Koszalińskim, w Beskidach, Tatrach oraz na Wyżynie Małopolskiej.

Drugą dekadę sierpnia charakteryzowało znaczne zróżnicowanie pod względem opadów atmosferycznych. Na przeważającym obszarze kraju opady wynosiły poniżej 5 mm. Nieco wyższe opady (20-40 mm) zanotowano w północnej części Pojezierza Pomorskiego i Mazurskiego, na Pojezierzu Lubuskim oraz na Pogórzu Przemyskim. Najwyższe wartości opadu od 40 do 60 mm odnotowano na Pobrzeżu Koszalińskim i na Wzniesieniu Górowskim.

Warunki meteorologiczne ostatnich tygodni charakteryzujące się dużymi opadami atmosferycznymi mogą spowodować duże problemy ze zbiorem, zwłaszcza rzepaku jarego. Problem wynika z nierównomiernego dojrzewania rzepaku, spowodowanego wytworzeniem licznych i później zakwitających bocznych odrostów. Te niekorzystne zjawiska mogą spowodować spadek plonu rzepaku jarego.

Opracowali:

Dr hab. Andrzej Doroszewski, prof. nadzw.

Dr hab. Rafał Pudełko

Dr Katarzyna Żyłowska

Mgr Piotr Koza

Mgr Elżbieta Wróblewska

……